ब्रह्मजिज्ञासा - भगवंत व त्याची माया

परमात्मा:
परमात्म्याला जाणल्यावर मनुष्य परमानंद प्राप्त करुन घेतो.

परमात्मा कसा आहे?

  • परमात्मा अनादी आहे,
  • हे परब्रह्म सत्‌ ही नाही आणि असत्‌ही नाही.
  • हे परब्रह्म सर्व बाजूंनी हातपाय असणारे आहे,

भगवंत आणि सामान्य माणूस-
(संदर्भ - ब्रह्मचैतन्य श्री गोंदवलेकरमहाराज चरित्र)
---------------
देव आहे असे खर्‍या अर्थाने समजून वागणारे फार थोडे असतात.
प्रत्येक जीवाला भगवंताची गरज असल्याने त्याच्याशिवाय त्याला चैन पडत नाही.

भगवंत कसा आहे? -
(संदर्भ - पुस्तक - श्री ब्रह्मचैतन्य गोंदवलेकर महाराज -चरित्र आणि वाङमय -पान ४५६ ते ४६६)
-------------------
सत्य हे परमात्मस्वरूप असते. सत्य अखंड टिकणारे, शांत, सनातन, समाधानमय असते.
परमात्मा हा सच्चिदानंद – सत्‌ (असणे) + चित्‌ (जाणीव) + आनंद – रूप आहे, तरी त्याचे ते स्वरूप सगुणाच्या आधाराशिवाय आपल्याला पाहाता येत नाही.

भगवंत भक्तांचा भक्त होतो-
(संदर्भ- श्रीमत्‌भागवत्पुराण)

जो विभक्त नाही तो भक्त.
कोणापासून विभक्त नाही - भगवंतापासून.
जो सदैव झोपेत, स्वप्नात सुध्दा भगवंतापासून एक क्षणभर सुध्दा दुरावू इच्छित नाही तो भक्त.

भगवंत म्हणजे काय?
परब्रह्म हा शब्द कळण्यासारखा नसल्यामुळे, उपासनेसाठी भगवंत हा शब्द सगुणत्वाचा बोध व्हावा यासाठी उपयोजिलेला आहे.

भगवान हा शब्द शुध्द, अचिंत्य अशा ऐश्वर्याने संपन्न व सर्वही कारणांचे कारण जे परब्रह्म त्याचा वाचक आहे.

परमपद -
मी- एक साधनी:
हे परमपद कसे आहे असं भगवंत सांगतात?
माझ्या मनातील सद्गुरु:
वेदवेत्ते याला अक्षरब्रह्म म्हणतात. यती विरक्त होऊन यात प्रवेश करतात.

ब्रह्मांडाबाहेर -
हे तीन लोक असतात. ते प्रलयातही नष्ट होत नाहीत.
१) ब्रह्मलोक
२) कैलास

कैलासाचे वर्णन -
योगेश्वर शंकराचे भवानीसह निवासस्थान
--------------------
श्रीशंकराचे वर्णन -
- जटा धारण करणारा
- मस्तकावर गंगा असणारा
- पिनाक नावाचे धनुष्य हाती असणारा

वैकुंठाचे वर्णन -
श्रीभगवंताने स्वत:च्या सामर्थ्याने राहाण्याकरीता चैतन्यच मुशीत घालून, आटवून त्याचे वैकुंठ रचले.

भगवंताचे सगुण रूप –
सुकुमार, सुंदर, घनश्याम, मनोहर, ज्ञानमय.

परमात्म्याची माया

परमात्म्याच्या शक्तींपैकी प्रमुख शक्तीला महामाया म्हणतात.

तिचे काम परमात्म्याच्या अनंत अंशावर आवरण घालणे. व त्यांच्या जन्मदात्याचे विस्मरण करणे हे आहे.

सत्त्व, रज, तम हे गुण, पंचमहाभूते, अहंकार यांच्या साहाय्याने ती जीवात्म्याला मोहात पाडते

कालचक्र
---------------
भगवंताच्या अनंत रूपांपैकी काल हे एक रूप आहे. ब्रह्मदेवाचा दिवस - रात्र - दिवस - रात्र, त्यात अनंत ब्रह्मांडांची उत्पत्ती - वृद्धी - विनाश ही चक्र अव्याहत चालू आहे. हे चक्र चालवणारा सर्वव्यापी - सर्वसाक्षी असून आपल्याला दिसत नाही.