त्रैलोक्यासहित सप्त लोक

त्रैलोक्यासहित सप्त लोक -
(संदर्भ - ब्रह्मांडपुराण पृष्ठ - १९०-१९१)
या सातही लोकांना सात सूर्य प्रज्वलित व प्रकाशित करतात.

त्रैलोक्य -
१) भूः (पृथ्वी) -
स्वामी -अग्नी

प्रजापती - मारीची, कश्यप, दक्ष, स्वायुंभव, अंगिरा, भृगू, पुलस्त्य, पुलह, क्रतू,
हे महात्मे पृथ्वीवरील प्रजेची सृष्टी केल्यानंतर जनलोकात जातात.
निवासी - सर्व भूते, पिशाचे, मनुष्य
---------------------
२) भुवः (अंतरिक्ष) -
स्वामी - वायू
निवासी - मरुत, रूद्र, अश्विनीकुमार, आदित्य, भू, विश्वेदेव, साध्यदेव, पितर
----------------------------
३) स्वः (देवलोक) -
स्वामी - अग्नी
निवासी - सर्व देवदेवता, गंधर्व, अप्सरा, यक्ष, गुह्यक, राक्षस
--------------------------
त्रैलोक्याबाहेर -

४) महः
निवासी - निवृत्त अधिकारी देव
यम इ. महर्लोक भस्म होताच ते जनलोकात जातात. ब्रह्मदेवांच्या रात्रीची वेळ संपताच हे सर्व पुन्हा सृष्टी रचनेसाठी प्रवृत्त होतात.
-------------------------------
५) जनः
निवासी -मनू
कल्पदाहपर्यंत येथे निवास करतात
-----------------------------------
६) तपः
निवासी - क्रतू, सनत्कुमार आदी उर्ध्वरेता महात्म्ये
-----------------------------------------
७) सत्यम्‌
निवासी -ब्रह्मदेव
हा श्रीविष्णूंच्या मार्गदर्शनानुसार सृष्टीची उत्पत्ती करतो.
विविध ब्रह्मांडे विविध ब्रह्मदेवांच्या निर्मितीतून बनतात.
विविध देवता वैविध्यपूर्ण ब्रह्मांडे निर्माण करतात.

॥श्रीराम समर्थ॥